Die gradenet en ligging
Die gradenet van breedte- en lengtegrade, koördinate, tydsones en waarom ons seisoene het. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die gradenet
Die gradenet is die net van breedtegrade (oos-wes) en lengtegrade of meridiane (pool tot pool) op ’n kaart of aardbol. Die ewenaar is 0° breedte; die Greenwich-meridiaan is 0° lengte. Londen lê naaste aan 0° lengte.
- Kreefskeerkring: 23,5° N. Steenbokskeerkring: 23,5° S. Suidpool: 90° S.
- Elke graad word in 60 minute verdeel, vir meer presiese posisies.
Koördinate
Skryf altyd eers die breedtegraad, dan die lengtegraad. Suid-Afrika lê suid van die ewenaar en oos van Greenwich, dus: suidelike breedte, oostelike lengte.
Koördinate help ’n reddingspan om presies te weet waar iemand is.
Tydsones en die datumlyn
’n Plek se tydsone hang van sy lengtegraad af. Suid-Afrika se tyd is gebaseer op die 30° O-lengtegraad, dus is ons twee uur voor Greenwich. Die hele land gebruik een standaardtyd. As jy wes reis, word die plaaslike tyd vroeër. Rusland strek oor elf tydsones. Die Internasionale Datumlyn is waar ’n nuwe dag begin.
Waarom ons seisoene het
Die aarde draai om ’n denkbeeldige as, en dié as is skuins: die asiale helling. As die Suidelike Halfrond na die son toe leun, is dit hier somer (Desember). In Julie leun ons weg en is dit winter. Naby die ewenaar val die strale direk, en dag en nag is amper ewe lank.
Onthou dit en toets jouself
- Die gradenet is die net van breedte- en lengtegrade; daarmee kan enige plek presies gevind word.
- Skryf eers die breedtegraad, dan die lengtegraad. Suid-Afrika het suidelike breedte en oostelike lengte; Kaapstad is naby 34° S.
- Elke graad het 60 minute. Die Suidpool is 90° S; die Steenbokskeerkring 23,5° S.
- Tydsones hang van lengtegraad af. SA se tyd is gebaseer op 30° O: twee uur voor Greenwich.
- Die aarde se as is skuins (asiale helling), daarom is dit in Desember somer in die Suidelike Halfrond.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Breedte voor Lengte (B voor L in die alfabet). Suid-Afrika = Suid en Oos.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die gradenet en ligging- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

