Produksie, volhoubaarheid en ondersteuning vir besighede
Rampe en produksie, volhoubaarheid, stokvels en wie nuwe entrepreneurs ondersteun. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
As rampe toeslaan
- Lang beurtkrag: die bakkery bak minder brood.
- ’n Brand in ’n meubelfabriek: produksie daal tot dit herstel is.
- Ná ’n groot vloed kry bouers en herstelwerkers dikwels meer werk.
- ’n Gesondheidsepidemie tref ook besighede. Tydens COVID-19 (2020) het die inperking baie winkels, restaurante en markte weke lank gesluit, sodat eienaars en werkers inkomste verloor het.
- Party besighede het aangepas: hulle het aanlyn verkoop en goedere by mense se huise afgelewer.
- Berei voor: hou spaargeld en neem versekering uit.

Produktiwiteit en volhoubaarheid
Tegnologie, soos trekkers, laat ’n plaas meer en vinniger produseer, en hoër produktiwiteit laat die ekonomie groei. ’n Nadeel: party mense verloor hul werk as masjiene oorneem. ’n Visbedryf wat so baie vang dat die voorraad ineenstort, gebruik hulpbronne nie volhoubaar nie; ’n fabriek met sonkrag en herwonne water wel.
Leerders wat penhouers van ou blikke maak, het lae insetkoste: die materiaal is gratis.
Steun vir besighede
| Steun | Wat dit doen |
|---|---|
| Stokvel | Lede spaar saam; ’n kruideniersstokvel koop grootmaat teen laer pryse |
| NJOA (NYDA) | Opleiding en befondsing vir jong entrepreneurs |
| Mentor | Raad van ’n ervare sakepersoon |
Nuwe entrepreneurs sukkel om lenings te kry: hulle het geen rekord of sekuriteit (kollateraal) nie. Stokvelgeld in kontant tuis kan gesteel word en verdien geen rente nie.
Onthou dit en toets jouself
- Beurtkrag, vloede, brande en gesondheidsepidemies (COVID-19) laat produksie daal; spaargeld en versekering help ’n besigheid voorberei.
- Informele besighede word dikwels harder getref: min versekering of spaargeld.
- Meer produktief = meer uitset per werker: 40 stene per uur klop 25.
- ’n Stokvel help mense saam spaar: 10 lede × R200 = R2 000 per maand vir een lid.
- Die NJOA (NYDA) gee jong entrepreneurs opleiding en befondsing; ’n mentor gee raad.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

’n Paraplu vir die besigheid: spaargeld + versekering. ’n Leer vir die jong entrepreneur: NJOA + mentor.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Produksie, volhoubaarheid en ondersteuning vir besighede- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Ekonomiese en Bestuurswetenskappe (EBW). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

