Inkomste, uitgawes en begrotings in die praktyk
Soorte inkomste, vaste en veranderlike uitgawes, surplus en tekort, en begrotings in die praktyk. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Inkomste en uitgawes
| Inkomste | Betekenis |
|---|---|
| Salaris | Vaste bedrag elke maand |
| Loon | Per uur of dag |
| Kommissie | ’n Persentasie van elke verkoping |
| Huur | Iemand betaal jou om in jou woonstel te woon |
| Rente | Die bank betaal jou op spaargeld |
| Noodsaaklik | Nie noodsaaklik nie |
|---|---|
| Kos vir die gesin, huur | Merk-tekkies as jy goeie skoene het |

’n Begroting opstel
| Item | Bedrag |
|---|---|
| Huur | R4 000 |
| Kos | R3 000 |
| Vervoer | R1 500 |
| Spaar | R500 |
| Totaal begroot | R9 000 |
Sit ’n bietjie opsy vir noodgevalle: onverwagte koste kom altyd. Vergelyk jou begroting met wat jy regtig spandeer het, om te sien waar jy oorspandeer het. ’n Surplus van R800? Spaar dit of betaal skuld af.
’n Stalletjie se staat
Thandi verkoop 40 kolwyntjies teen R12: inkomste R480. ’n Stalletjie neem R950 in; bestanddele kos R420 en die tafel R80: wins R950 − R500 = R450. Inkomste R600 en uitgawes R750: ’n verlies van R150.
’n Persoonlike begroting beplan ’n huishouding se geld; ’n besigheidsbegroting ’n besigheid s’n.
Onthou dit en toets jouself
- Salaris: maandeliks; loon: per uur of dag; kommissie: ’n persentasie van elke verkoping; ook huur en rente.
- Vaste uitgawe: huur. Veranderlike uitgawe: elektrisiteit.
- Surplus: R14 000 − R12 500 = R1 500 oor. Tekort: R8 000 − R8 600 = R600 kort.
- Gebalanseerde begroting: inkomste = uitgawes. Tekort? Sny eers onnodige uitgawes.
- ’n Inkomste-en-uitgawestaat wys wat regtig verdien en spandeer is.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Surplus = geld Staan oor. Tekort = geld Te kort.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Inkomste, uitgawes en begrotings in die praktyk- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Ekonomiese en Bestuurswetenskappe (EBW). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

