Banke, gemeenskapspaarskemas, steun vir entrepreneurs en doelwitte
Die geskiedenis van banke, stokvels en ander spaarskemas, steun vir entrepreneurs, en doelwitte stel. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die geskiedenis van banke
Mense het hul goud by goudsmede gelos, want hulle het sterk kluise gehad. Die goudsmid se kwitansie is verhandel in plaas van swaar goud: ’n vroeë vorm van papiergeld. Goudsmede het opgemerk nie almal haal gelyk hul goud nie, en ’n deel teen rente uitgeleen. Vandag gebruik ons OTM’s en selfoonbankdienste.
Gemeenskapspaarskemas
| Skema | Wat dit doen |
|---|---|
| Roterende stokvel | Lede betaal maandeliks in en kry om die beurt die pot |
| Spaarklub (umgalelo) | Help lede gereeld saam spaar |
| Kruideniersstokvel | Koop kos saam in grootmaat |
| Beleggingstokvel | Spaar vir dinge wat in waarde groei |
- Stokvels skryf ’n grondwet (reëls) neer: wat betaal word en die boetes.
- Risiko: ’n lid hou op betaal nadat sy die pot gekry het. Hou die geld in ’n bankrekening.
- Mense vertrou stokvels, want hulle ken die ander lede; dit help mense sonder bankrekeninge spaar.
Steun en doelwitte
- ’n Bank wil ’n besigheidsplan sien en vra sekuriteit (kollateraal): iets van waarde wat die bank vat as jy nie betaal nie.
- ’n Mikrolener gee klein, korttermynlenings; ’n geregistreerde lener moet die wet op billike rente volg.
- Sizwe (22) wil ’n karwas begin sonder spaargeld: gaan eerste na die NJOA.
- Spaar R600 in ses maande: R600 ÷ 6 = R100 per maand. Skryf doelwitte neer en hersien die plan as jy agter raak.
Onthou dit en toets jouself
- Banke: tempels → goudsmede → banke met takke → aanlyn; “bank” kom van die Italiaanse banco (’n bank of tafel).
- Die eerste bank aan die Kaap was die Lombardbank (VOC, 1793).
- ’n Roterende stokvel: 12 lede betaal elk R300 per maand, so elke maand kry een lid die pot van 12 × R300 = R3 600.
- Steun: NJOA (jong entrepreneurs), SEDFA, voorheen SEFA en SEDA (lenings en steun vir klein besighede), IDC (groot nywerheidsprojekte).
- ’n Toelae hoef nie terugbetaal te word nie; ’n lening wel.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
’n Toelae is ’n geskenk; ’n lening is ’n belofte. Die een gee jy nie terug nie, die ander moet jy terugbetaal.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Banke, gemeenskapspaarskemas, steun vir entrepreneurs en doelwitte- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Ekonomiese en Bestuurswetenskappe (EBW). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.