Oplossings en oplos
Opgeloste stof en oplosmiddel, verdund en gekonsentreerd, en wat oplos vinniger maak. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
’n Oplossing
’n Oplossing is ’n spesiale mengsel waarin ’n stof heeltemal in ’n vloeistof oplos: jy sien die opgeloste stof nie meer nie, en die vloeistof is deursigtig (dit kan steeds ’n kleur hê). ’n Stof wat oplos, is oplosbaar. Rooibostee met suiker in is ’n oplossing. Sout maak ’n oplossing; sand is onoplosbaar en bly in die filtreerpapier agter. Filtreer kan nie opgeloste sout uithaal nie: kry die sout terug deur die water te laat verdamp.
- Laat soutwater baie stadig verdamp, en klein sout-blokkies vorm: dit is kristallisasie.
- Oplos is nie smelt nie: suiker in tee los op (dit het ’n vloeistof nodig); botter in ’n warm pan smelt (dit het net hitte nodig).
Vinniger oplos
| Doen dit | Waarom |
|---|---|
| Gebruik warm water | Vinniger waterdeeltjies stamp meer teen die suiker |
| Roer | Bring vars water by die korrels |
| Gebruik fyn korrels | Meer oppervlak raak die water |
Gasse, ys en die klimaat
- Waterdamp is ’n gas; in ’n gas beweeg deeltjies met die minste orde. Parfuum se reuk versprei deur die hele kamer.
- ’n Ysblokkie in die son smelt met hitte van die Son.
- Mense bedek waterpype in koue winters met isolasie, sodat vriesende water hulle nie laat bars nie: water sit uit as dit vries.
- Smelt die ys op land by die pole, styg die seevlak. Aardverwarming laat dit vinniger gebeur: gebruik minder krag en plant bome.
Onthou dit en toets jouself
- In suikerwater is suiker die opgeloste stof en water die oplosmiddel.
- Water is die universele oplosmiddel: dit los die meeste stowwe op.
- Verdund: min opgeloste stof in baie water. Gekonsentreerd: baie opgeloste stof. Voeg water by om te verdun.
- Versadig: geen meer opgeloste stof kan oplos nie.
- Vinniger oplos: warm water, roer en fyn korrels.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Die opgeloste stof is die suiker (die besoeker), die oplosmiddel is die water (die gasheer).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Oplossings en oplos- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.