’n Wetenskaplike ondersoek doen
Hoe jy ’n regverdige ondersoek beplan, meet, gemiddeldes bereken en ’n grafiek teken. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die stappe
Lwazi toets hoe lank sout neem om in 100 mL water by verskillende temperature op te los. Sy verander die watertemperatuur, meet die tyd met ’n stophorlosie, en hou die hoeveelheid water, sout en roer dieselfde. So is dit ’n regverdige toets.
Resultate en grafieke
- Meet temperatuur met ’n termometer, volume met ’n maatbeker of maatsilinder.
- ’n Resultaat wat nie by die patroon pas nie: kyk weer of herhaal die toets, en noem dit.
- Gevolgtrekking: sout los vinniger op in warmer water.
Veranderlikes
| Veranderlike | In Lwazi se toets |
|---|---|
| Wat sy verander (onafhanklik) | Die watertemperatuur |
| Wat sy meet (afhanklik) | Hoe lank die sout neem om op te los |
| Wat sy dieselfde hou (gekontroleerde veranderlikes) | 100 mL water, dieselfde sout, dieselfde roer |
Verander net een veranderlike op ’n slag, sodat jy weet wat die resultaat veroorsaak het.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Hipotese is ’n slim raai wat jy kan toets.
- Regverdige toets: verander een ding (die onafhanklike veranderlike), meet een ding (die afhanklike), hou die res dieselfde.
- Herhaal toetse en bereken die gemiddelde: 12 s, 14 s en 13 s → 39 ÷ 3 = 13 s.
- Skryf resultate in ’n tabel; wys verandering met ’n lyngrafiek; wat jy verander, gaan op die x-as.
- Dra ’n veiligheidsbril as jy water verhit.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Wat ek verander, gaan op die x-as; wat ek meet, gaan op die y-as. En alles anders bly dieselfde.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: ’n Wetenskaplike ondersoek doen- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.