Elektriese stroombane
Serie- en parallelle stroombane, spanning en weerstand, en veiligheid in die huis. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Serie en parallel
By ’n kortsluiting vloei die stroom met amper geen weerstand nie: gevaarlik warm. ’n Stoof gebruik dikker drade as ’n lamp, want dit trek baie meer stroom. As ’n groot toestel aanskakel, flikker die lig: die spanning daal vir ’n oomblik.
Beskerming in die huis
| Toestel | Werk |
|---|---|
| Smeltdraad of stroombreker | Sny te veel stroom af |
| Aardlekeenheid | Sny die krag as stroom weglek |
| Aarddraad | Dra verdwaalde stroom veilig weg |
- Rook ’n toestel? Skakel af by die muur en trek die prop uit.
- Moenie ’n koord met kleefband herstel nie: die draad kan steeds bloot wees.
Elektromagnetisme
’n Elektriese stroom maak ’n magnetiese effek: elektromagnetisme. Dit is hoe ’n motor werk. ’n Battery se spanning daal geleidelik soos dit pap raak.
Onthou dit en toets jouself
- Serie: een lamp faal, almal gaan af; meer lampe = dowwer en meer weerstand.
- Parallel: elke lamp werk op sy eie en kry die volle spanning; ’n huis is parallel bedraad.
- Spanning (volt) is die stoot; weerstand word in ohm gemeet; ’n voltmeter meet spanning.
- ’n Battery is twee of meer selle; ’n motor verander elektrisiteit in beweging.
- Smeltdraad/stroombreker, aardlekeenheid en aarddraad beskerm ons.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Huis = parallel: elke lig sy eie pad, sodat die kombuis aanbly as die badkamerlamp uitbrand.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Elektriese stroombane- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.