Inheemse genesing en ou medisyne
Inheemse genesing, medisinale plante soos aalwyn, boegoe en rooibos, en vroeë medisyne elders. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Genesing oor die wêreld
| Wie | Hoe hulle genees het |
|---|---|
| Die San | Plante uit hul omgewing |
| Antieke Egiptenare | Kruie en plantmengsels; mummifisering het gewys waar die organe is |
| Ottomaanse hospitale | Musiek en die geluid van water om te kalmeer; wonde skoongemaak voor ’n operasie |
| Westerse setlaars | Nuwe medisyne, hospitale en klinieke |
| Mense uit Indië en Indonesië | Hul eie genesingskennis |
Saam is beter
- ’n Fisiese oorsaak van siekte: ’n kiem, besering of swak voeding. Wetenskaplikes toets inheemse plante vandag nog.
- As inheemse en Westerse medisyne saamwerk, kry pasiënte die beste van albei. Teken ou genesingskennis op, anders gaan dit verlore.
- Tegnologie (skanderings, X-strale) help dokters diagnoseer. Voorkoming is beter as genesing: ’n inenting beskerm die liggaam.
Hoe word iemand ’n geneser?
- ’n Sangoma voel dikwels ’n roeping van die voorouers, byvoorbeeld deur drome.
- Die leerling (ithwasa) woon en leer jare lank by ’n ervare sangoma, en word aan die einde in ’n seremonie as geneser erken.
- ’n Inyanga (kruiedokter) leer by ’n ervare geneser, dikwels in die familie, watter plante watter siektes help.
- Nie alle genesers werk met die geeste nie: baie gebruik net kruie en plante. Maatskappye ondersoek vandag inheemse plante vir nuwe medisyne.
Onthou dit en toets jouself
- Medisyne is enigiets wat die liggaam help genees; ’n hospitaal is nie die enigste weg nie.
- Inheemse dokters: kruiedokters en sangomas; genesing word dikwels geestelik genoem, want dit behandel die gees én die liggaam.
- Kennis van plante is oor geslagte oorgedra, deur te kyk en te luister; ’n sangoma oefen jare lank (’n ithwasa is ’n leerling).
- Aalwyn-jel vir brandwonde; boegoe (Wes-Kaapse berge, deur die Khoikhoi en San gebruik) vir maag en spiere; rooibos-tee.
- Tradisionele genesers kan sedert ’n wet van 2007 registreer.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Drie Kaapse geneesplante: A-B-R — Aalwyn, Boegoe, Rooibos.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Inheemse genesing en ou medisyne- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.