Mense en die omgewing
Hoe mense die omgewing skaad, aardverwarming, en hoe ons volhoubaar kan leef. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Hoe mense skade doen
- Ontbossing: woude word afgekap; die grond erodeer en diere verloor hul habitat.
- Lugbesoedeling in stede kom meestal van voertuie en fabrieke.
- Besoedelde riviere maak die water onveilig vir mense stroomaf.
- Plastiek in die see neem eeue om af te breek.
Aardverwarming
Gasse in die atmosfeer hou die aarde se hitte vas, soos die glas van ’n kweekhuis: dit is die kweekhuiseffek. As ons fossielbrandstowwe brand, kom meer koolstofdioksied in die lug, en die aarde se gemiddelde temperatuur styg. Dit heet aardverwarming.
Jou koolstofvoetspoor is al die kweekhuisgasse wat jy veroorsaak. Skoon energie, soos son en wind, stel geen gasse vry nie.
Leef volhoubaar
Volhoubare ontwikkeling beteken ons voorsien in ons behoeftes sonder om die toekoms te skaad.
- Skei afval en herwin glasbottels, papier en blikke; minder rommel gaan na die stortingsterrein.
- Maak kompos van vrot plantafval om die grond te voed.
- Gebruik beter openbare vervoer en eet minder vleis.
- Plant inheemse plante: hulle gebruik minder water.
- Vleilande filtreer water en keer vloede; bewaringsgebiede beskerm biodiversiteit.
’n Omgewingsimpakstudie voorspel skade voordat ’n projek begin; rehabilitasie herstel ’n beskadigde gebied.
Onthou dit en toets jouself
- Ontbossing lei tot gronderosie en verlies van habitat; herbebossing plant weer bome.
- Kweekhuisgasse, veral koolstofdioksied van fossielbrandstowwe, hou hitte vas: aardverwarming.
- Vir Suid-Afrika beteken klimaatsverandering erger droogtes en vloede.
- Volhoubare ontwikkeling: voorsien in vandag se behoeftes sonder om die toekoms te skaad.
- Herwin, maak kompos, spaar water en gebruik openbare vervoer om jou koolstofvoetspoor te verklein.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Die drie stappe, beste eerste: verminder, hergebruik, herwin.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Mense en die omgewing- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.