Tegnologie: strukture en die ontwerpproses
Strukture, kragte soos druk en trek, en die ontwerpproses. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Kragte op strukture
| Krag | Wat dit doen | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Druk (kompressie) | Druk saam | ’n Pilaar onder ’n brug |
| Trek (spanning) | Rek uit | ’n Hangbrug se kabels |
Die onderste verdiepings van ’n hoë gebou word sterker gebou, want hulle dra al die gewig van bo. Die fondament versprei die gewig in die grond.
Sterk vorms vir brûe
- ’n Boog is sterk, want dit dra die krag uit na die kante.
- ’n Sterktetoets: voeg gewig by tot iets breek.
- Die model breek in die middel? Versterk die middel en toets weer.
Die ontwerpproses
| Woord | Betekenis |
|---|---|
| Ontwerpopdrag | ’n Kort stelling van die probleem |
| Spesifikasie | ’n Reël waaraan die ontwerp moet voldoen |
| Beperking | ’n Perk soos tyd of geld |
| Evalueer | Toets en kyk hoe om te verbeter |
| Kommunikeer | Verduidelik jou ontwerp en keuses |
’n Doeltreffende ontwerp doen sy werk met min vermorsing. Dink ook aan veiligheid en die omgewing: materiaal en afval raak die aarde.
Onthou dit en toets jouself
- Raamstruktuur: stawe of pale. Dopstruktuur: ’n koeldrankblikkie. Soliede struktuur: ’n baksteenmuur.
- Druk (kompressie) druk ’n pilaar saam; trek (spanning) rek ’n tou of kabel.
- ’n Boog dra die krag na die kante; ’n vakwerk (truss) versprei die las deur driehoeke.
- ’n Hoë swaartepunt en smal basis maak ’n struktuur onstabiel.
- Ontwerp: ontwerpopdrag, spesifikasies en beperkings; teken meer as een oplossing; toets en verbeter.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Druk = ’n druk-drukkie (saamdruk). Trek = toutrek (rek uit). Boë stoot sywaarts, driehoeke versprei.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Tegnologie: strukture en die ontwerpproses- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

