Die Aarde, die Son en die Maan
Dag en nag, die jaar en die seisoene, die Maan se fases, getye en verduisterings. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Dag, nag en die jaar
- Die Aarde draai van wes na oos. Die helfte wat na die Son wys, het dag; die ander helfte het nag. Daarom lyk dit of die Son in die ooste opkom en in die weste ondergaan.
- Elke vierde jaar kry ’n ekstra dag, 29 Februarie: ’n skrikkeljaar. So tel die ekstra kwart dag van elke jaar op.
- Die son kom in die ooste op. Bedags kan ons die sterre nie sien nie: die Son se lig is te helder.
- Naby die ewenaar (die middellyn om die Aarde) is dit warmer, want die son se strale val meer direk.
- As dit in Suid-Afrika somer is, is dit winter in Europa: ons is in ’n ander halfrond.
Die Maan
- ’n Satelliet is iets wat om ’n groter liggaam wentel; die Maan is die Aarde se satelliet.
- Die Maan se nagkant is baie koud: daar is geen lug om die hitte vas te hou nie.
- Maansverduistering: die Aarde staan presies tussen die Son en die Maan, en sy skaduwee val op die Maan.
Die Son en die planete
Die Son is ’n ster: dit lyk groter as ander sterre omdat dit baie nader aan ons is. Kyk nooit reguit daarna nie. Daar is agt planete; Jupiter is die grootste. ’n Planeet is ’n groot ronde liggaam wat om die Son wentel en sy baan skoongemaak het.
Onthou dit en toets jouself
- Die Aarde draai elke 24 uur om sy as: dag en nag. Dit is rotasie.
- Die Aarde wentel in 365¼ dae (een jaar) om die Son in ’n wentelbaan. Dit is omwenteling.
- Die as is omtrent 23,5° skuins: dit veroorsaak die seisoene.
- Die Maan weerkaats sonlig; ’n volle siklus van fases duur omtrent ’n maand.
- Die Maan se swaartekrag veroorsaak getye; die Maan het geen atmosfeer en dus geen weer nie.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Die Aarde is ’n tol wat effens skeef staan (23,5°): die skeefte bring die seisoene, die draai bring dag en nag.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die Aarde, die Son en die Maan- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.