Veiligheid en aanlyn veiligheid
Aanlyn veilig bly: privaat profiele, sterk wagwoorde en swendelary, en noodnommers. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Aanlyn
| Situasie | Wat om te doen |
|---|---|
| ’n Vreemdeling stuur jou ’n boodskap | Wys dit vir ’n grootmens wat jy vertrou |
| Iemand plaas ’n foto van jou wat jou ontstel | Sê dadelik vir ’n grootmens |
| Iemand teiken jou oor en oor aanlyn (kuberafknouery) | Hou die bewyse en vertel ’n grootmens |
| Jy wil iets plaas | Plaas iets veiligs, soos ’n prent van jou tekening; dit bly lank aanlyn |
’n Skermtydperk is ’n grens op hoe lank jy op ’n skerm is. ’n Omstander in kuberafknouery is iemand wat sien dit gebeur.
In die regte wêreld
- ’n Vreemdeling bied ’n saamrygeleentheid aan? Sê nee en soek ’n grootmens wat jy ken.
- Vreemde pille of ’n pakkie: moenie raak nie, roep ’n grootmens.
- Brand? Gaan uit die gebou en roep hulp. ’n Gebreekte draad by die skool: bly weg en sê vir ’n onderwyser.
- Die veiligheidsgordel hou jou in plek in ’n ongeluk. Stap saam met ’n maat; speel waar ’n grootmens jou sien.
Onthou dit en toets jouself
- Deel nooit jou adres of foonnommer aanlyn nie; maak jou profiel privaat.
- Sterk wagwoord: letters, syfers en simbole saam; deel dit net met ’n ouer of voog.
- ’n Swendelboodskap probeer jou geld of besonderhede steel; vra ’n grootmens voor jy op ’n skakel klik.
- Iemand uit ’n aanlyn speletjie wil jou ontmoet? Weier en vertel ’n grootmens.
- Polisie 10111, ambulans 10177.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Voor jy plaas: sal ek dit vir my ouma én ’n vreemdeling wys? Nee? Moenie plaas nie.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Veiligheid en aanlyn veiligheid- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Lewensvaardighede. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.