Khoikhoi-veewagters van die Laat Steentydperk
Die Khoikhoi-veewagters, die verskil met die San, en wat hulle van mekaar geleer het. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
San en Khoikhoi
| San | Khoikhoi | |
|---|---|---|
| Kos | Wilde diere en plante | Melk, vleis (en velle) van hul diere |
| Groepe | Klein groepies wat rondtrek | Trek met hul diere; ’n hoofman en raadgewers |
| Rykdom | Min besittings | Hoeveel diere ’n gesin het |
| Nuwe voorwerp | — | Kleipotte |
’n Pastorale leefwyse (veeteelt) beteken om hoofsaaklik van vee te leef. Die Khoikhoi was pastoraliste: hul skape en beeste het melk, vleis en velle vir klere gegee, en was ’n teken van rykdom. Die San het van die Khoikhoi oor vee geleer; die Khoikhoi het by die San van wilde plante en medisyne geleer. Konflik het ontstaan as kuddes die San se jagveld afgewei het. Die Khoikhoi het vee vir yster en krale verhandel. Albei het vuur gebruik vir kos, warmte en veiligheid.
Ná die Europeërs
Ná Europeërs hulle aan die Kaap gevestig het, het baie Khoikhoi-groepe hul grond en kuddes verloor. Ons weet van die San se lewe uit rotskuns, gereedskap en kosoorblyfsels; rotskunsterreine is broos en onvervangbaar.
Saam op dieselfde grond
Die Khoikhoi-veewagters en die San-jagter-versamelaars het dieselfde grond gedeel. Hulle het handel gedryf, party San het vir veewagters gewerk, en hul tale en gebruike het mekaar beïnvloed.
Onthou dit en toets jouself
- Die Khoikhoi het skape, bokke en beeste aangehou; die San nie.
- Semi-nomadies: hulle trek, maar nie heeltyd nie, om vars weiding en water te vind.
- Huise van geboë pale met riete-matte, maklik uitmekaar te haal om saam te trek.
- Veewagtery het omtrent 2 000 jaar gelede begin, in die Laat Steentydperk (gereedskap was nog van klip).
- San en Khoikhoi saam: die Khoisan.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Khoikhoi = koeie (vee). San = spoorsny (jag).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Khoikhoi-veewagters van die Laat Steentydperk- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.