Weer aanteken en die land gebruik
Hoe jy die weer elke dag aanteken, en hoe mense die vlaktes, berge en kus gebruik. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Teken die weer aan
- Teken op dieselfde tyd elke dag aan, sodat jy die lesings kan vergelyk.
- Hang die termometer in die skaduwee: direkte sonlig maak dit te warm. Temperatuur word in grade Celsius (°C) gemeet.
- Sit die reënmeter in die oopte, weg van bome en dakke.
- Tel die reën van elke dag bymekaar: 5 + 0 + 12 + 3 = 20 mm vir die vier dae.
- Wolkbedekking: kyk na die lug en skryf helder (geen wolke), gedeeltelik bewolk of bewolk.
- Beskryf elke dag met weerwoorde: baie warm, warm, koel of koud; nat of droog; windstil of winderig.
- Teken ook die windrigting aan met die windwyser.
Wind se name
’n Wind kry sy naam van die rigting waar hy vandaan waai. As die windwyser se pyl na die weste wys, waai ’n westewind. ’n Wind van die suidooste af is ’n suidooster.
Rustige wind en ’n helder lug is die beste weer om met ’n boot te gaan visvang. Boere gebruik weervoorspellings om hul werk te beplan.
Hoe mense die land gebruik
| Landvorm | Hoe mense dit gebruik |
|---|---|
| Plat vlaktes | Boerdery: maklik om te ploeg en water te gee |
| Berge (soos die Drakensberg) | Toerisme, staptogte en om water op te vang |
| Die kus | Hawens vir skepe, strande en vakansieoorde |
| Nou riviervalleie | Damme: ’n kort muur hou baie water terug |
| KwaZulu-Natal se kusvlakte | Suikerriet, dorpe en paaie: plat, warm en naby hawens |
Mense kan ook skade doen
Menslike aktiwiteite kan fisiese kenmerke beskadig. Mynbou laat byvoorbeeld gate en mynhope agter. Paaie bou verander ook die landskap: heuwels word deurgesny, valleie word opgevul en plante word verwyder, sodat die grond kan wegspoel (erosie). Paaie kan ook diere se leefgebiede opdeel. Maar paaie verbind dorpe en plase, en help mense om te reis en handel te dryf. Daarom moet ons die land verstandig gebruik.
Onthou dit en toets jouself
- Teken die weer elke dag op dieselfde tyd aan, sodat jy die lesings regverdig kan vergelyk.
- Sit die termometer in die skaduwee en die reënmeter in die oopte.
- ’n Wind word genoem na waar dit vandaan waai: ’n suidooster waai van die suidooste af.
- Plat vlaktes is goed vir boerdery; berge vir toerisme en water; die kus vir hawens en vakansieoorde.
- ’n Staafgrafiek is die beste om die reën vir elke maand te wys.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
’n Wind kry sy naam van waar hy vandaan kom, net soos ’n Kapenaar van die Kaap kom.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Weer aanteken en die land gebruik- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.