Fisiese kenmerke van Suid-Afrika
Suid-Afrika se berge, plato, Karoo, riviere en kus, en waarom die ooste natter is as die weste. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
’n Hoë plato in die middel
Die middel van Suid-Afrika is ’n groot, hoë en plat gebied: die plato. Die hoë, grasryke deel daarvan heet die Hoëveld. Om die plato loop die Groot Platorand, ’n steil rand waar die land na die kus toe afval. Die warm, lae gebied onder die platorand in die noordooste is die Laeveld.
Berge en droë streke
- Die Drakensberg is ons hoogste bergreeks. Mafadi is Suid-Afrika se hoogste piek.
- Tafelberg staan bo Kaapstad.
- Die Groot-Karoo is ’n groot, droë halfwoestyn in die binneland, noord van die Swartberge. Die Klein-Karoo is ’n kleiner, droë vallei verder suid, tussen die berge rondom Oudtshoorn.
- Die Kalahari is ’n sanderige halfwoestyn in die noordweste.

Riviere en die kus
- Die Oranjerivier is ons langste rivier; hy vorm ’n groot deel van die grens met Namibië.
- ’n Standhoudende rivier vloei die hele jaar, soos die Oranje. ’n Nie-standhoudende rivier vloei net ná reën en is deel van die jaar droog.
- Waar ’n rivier die see bereik, is die riviermond.
- ’n Skiereiland is land met water aan drie kante.
Die Atlantiese Oseaan lê aan die weskus en die Indiese Oseaan aan die ooskus. Hulle ontmoet amptelik by Kaap Agulhas.
Waarom die weste droog is
Die koue Benguelastroom vloei langs die weskus. Koue see gee min waterdamp af, so daar vorm min reënwolke. Die warm Indiese Oseaan in die ooste gee baie vog af, daarom kry die ooste die meeste reën.
Boerdery, paaie bou en mynbou is menslike aktiwiteite, nie fisiese kenmerke nie.
Meer streke en kenmerke van Suid-Afrika
| Streek of kenmerk | Waar |
|---|---|
| Klein-Karoo | ’n Droë vallei tussen die berge van die Suid-Kaap, rondom Oudtshoorn |
| Namakwaland | Die droë weskus van die Noord-Kaap, bekend vir sy lenteblomme |
| Kaappunt | Die suidpunt van die Kaapse Skiereiland, naby Kaapstad. (Afrika se suidelikste punt is Kaap Agulhas, nie Kaappunt nie.) |
| Algoabaai | ’n Groot baai by Gqeberha |
| St. Lucia-meer | KwaZulu-Natal se kus, in die iSimangaliso-vleilandpark |
| Waterberg | ’n Bergreeks in Limpopo |
’n Kaap steek in die see uit; ’n baai buig na die land toe in.
Party plekname kom van fisiese kenmerke: Tafelberg se top is plat soos ’n tafel; Drakensberg beteken “drakeberge”, en sy Zoeloe-naam uKhahlamba beteken “versperring van spiese”; Witwatersrand beteken “rant van wit waters”, na die strome wat teen die rant afloop.
Onthou dit en toets jouself
- Die binneland is ’n hoë, plat plato; die Hoëveld is die hoë, grasryke deel.
- Die Groot Platorand is die steil rand waar die plato na die kus toe afval.
- Die Drakensberg is ons hoogste bergreeks; die Oranjerivier is ons langste rivier.
- Die Karoo en die Kalahari is droë halfwoestyne.
- Die weskus is droog omdat die koue Benguelastroom min vog afgee; die ooste kry die meeste reën.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Suid-Afrika is soos ’n omgekeerde bord: hoog en plat in die middel (plato), ’n steil rand (platorand) en ’n smal, lae rand (kusvlakte).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Fisiese kenmerke van Suid-Afrika- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

