Afrika: vastelande, lande en roosterverwysings
Afrika se plek in die wêreld, sy lande, oseane en woestyne, en hoe jy roosterverwysings gebruik. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Afrika op die wêreldkaart
Die aarde het sewe vastelande; Asië is die grootste. Suid-Afrika lê aan die suidpunt van Afrika, ’n vasteland met omtrent 54 lande.
- Wes van Afrika: die Atlantiese Oseaan.
- Oos van Afrika: die Indiese Oseaan.
- Noord van Afrika: die Middellandse See.
- Die Noordpool is bo-aan die aardbol en die Suidpool onderaan; die ewenaar lê halfpad tussen hulle.
- Die ewenaar kruis Afrika deur Gaboen, die Republiek van die Kongo, die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK), Uganda, Kenia en Somalië. Die grootste deel van Afrika lê noord van die ewenaar; Suid-Afrika lê ver suid daarvan.
Lande en landvorme
| Waar in Afrika | Wat is daar |
|---|---|
| Noorde | Die Sahara-woestyn |
| Noordweste | Die Atlasgebergte |
| Noordooste | Egipte, aan die Nyl |
| Oos, in die see | Madagaskar, ’n groot eiland |
| Suide | Suid-Afrika, met Lesotho binne-in |
Noord van Suid-Afrika lê Botswana en Zimbabwe; die Limpoporivier vorm deel van die grens met albei. Om ’n land vinnig te kry, gebruik jy ’n politieke kaart van Afrika.
Roosterverwysings in die atlas
’n Rooster verdeel ’n kaart in blokke. ’n Roosterverwysing is ’n letter en ’n getal, soos C3: die letter sê watter kolom, die getal watter ry.
Die indeks agter in ’n atlas gee die bladsy en die roosterblok vir elke plek.
Stede, eilande en hoofstede
- Groot stede van Afrika: Kaïro (Egipte), Lagos (Nigerië), Nairobi (Kenia) en Johannesburg (Suid-Afrika).
- Madagaskar is ’n land én ’n eiland. Zanzibar is ’n eiland wat aan Tanzanië behoort.
- ’n Land is landingeslote as dit geen kuslyn het nie. Landingeslote lande in Suider-Afrika is Botswana, Lesotho, Eswatini, Zimbabwe, Zambië en Malawi.
| Land | Hoofstad |
|---|---|
| Suid-Afrika | Pretoria, Kaapstad en Bloemfontein |
| Botswana | Gaborone |
| Lesotho | Maseru |
| Mosambiek | Maputo |
| Namibië | Windhoek |
| Eswatini (Swaziland) | Mbabane |
| Zimbabwe | Harare |
Onthou dit en toets jouself
- Daar is sewe vastelande; Suid-Afrika is in Afrika, wat omtrent 54 lande het.
- Die Atlantiese Oseaan is wes van Afrika, die Indiese Oseaan oos, en die Middellandse See noord.
- Egipte is in die noordooste aan die Nyl; Madagaskar is ’n groot eiland in die ooste.
- Die Sahara bedek Noord-Afrika; die Atlasgebergte lê in die noordweste.
- ’n Roosterverwysing is ’n letter en ’n getal, soos B4; die atlas se indeks gee die bladsy en blok.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Afrika se water: Atlanties links (wes), Indies regs (oos), Middellandse See bo (noord).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Afrika: vastelande, lande en roosterverwysings- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

