Gratis Graad 5 Afrikaans-les: Ontkenning
Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Gebruik ontkenningswoorde: niemand, niks, nêrens, nooit.
- Verander al na nog nie, en ook na ook nie.
- Gebruik geen voor ’n naamwoord.
- Ontken vrae.
- Ontken bevele met moenie … nie.
Ontkenningswoorde
Party woorde het hul eie ontkennende vorm. Die sin kry steeds ’n nie aan die einde.
| Positief | Ontkennend | Voorbeeld |
|---|---|---|
| iemand | niemand | Niemand sit op my stoel nie. |
| iets | niks | Ek sien niks in die boom nie. |
| êrens | nêrens | Die sleutel is nêrens nie. |
| altyd | nooit | Sy is nooit laat nie. |
| al | nog nie | Hy het nog nie geëet nie. |
| ook | ook nie | Ek gaan ook nie swem nie. |
| ’n | geen / nie ’n | Daar is geen melk nie. |
Niemand is vir mense; niks is vir dinge.
Kies die ontkenningswoord
Kies die regte ontkennende sin.
ook nie en geen
ook word ook nie. Voor ’n naamwoord kan jy geen gebruik.
- Lerato het ook nie geswem nie.ook eerste, dan nie
- Daar is geen melk in die yskas nie.geen + naamwoord
- Ek het nie ’n fiets nie.ook reg: Ek het geen fiets nie.
Met geen kom daar steeds ’n nie aan die einde.
Kies
Kies die regte woord of sin.
Vrae
In ’n vraag kom die eerste nie ná die onderwerp, en die vraag eindig met nie.
- Het jy nie die film gesien nie?
- Is jy nog nie klaar nie?al → nog nie
Die vraagteken kom ná die laaste nie.
Ontken die vraag
Kies die regte ontkennende vraag.
Bevele: moenie … nie
’n Bevel ontken ons met moenie … nie.
| Bevel | Ontkennend |
|---|---|
| Hardloop! | Moenie hardloop nie! |
| Maak die deur oop! | Moenie die deur oopmaak nie! |
| Skakel die lig af! | Moenie die lig afskakel nie! |
Werkwoorde soos oopmaak en afskakel word weer een woord aan die einde.
Ontken die bevel
Kies die regte ontkennende bevel.
So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.
- Ontken1.
Skryf in die ontkennende vorm:
a) Iemand het gebel. · b) Ek het al my kamer opgeruim. · c) Skryf op die muur! (3)Wys die antwoord
Antwoord: a) Niemand het gebel nie. · b) Ek het nog nie my kamer opgeruim nie. · c) Moenie op die muur skryf nie!
Punte: 1 punt elk.
- Positief2.
Skryf in die positiewe vorm:
Ek het nog nooit ’n olifant gesien nie. (1)Wys die antwoord
Antwoord: Ek het al ’n olifant gesien.
Punte: 1 punt.
- Vraag3.
Ontken die vraag:
Is jy al klaar? (1)Wys die antwoord
Antwoord: Is jy nog nie klaar nie?
Punte: 1 punt.
Onthou dit en toets jouself
Tik op ’n blok om dit oop te maak.
Onthou dit: jou opsomming5 punte
- iemand → niemand; iets → niks; êrens → nêrens; altyd → nooit.
- al → nog nie; ook → ook nie; ’n → geen of nie ’n.
- Steeds ’n nie aan die einde.
- Vraag: Het jy nie … nie?
- Bevel: Moenie … nie! (oopmaak, afskakel as een woord).
Pasop!3 maklike foute
- Nie: Ek sien niemand in die boom (vir ’n ding). Wel: Ek sien niks in die boom nie.
- Nie: Hy het al nie geëet nie. Wel: Hy het nog nie geëet nie.
- Nie: Moenie die deur oop maak nie! Wel: Moenie die deur oopmaak nie!
Wat die eksamen vra3 vraagtipes
- Ontken met ontkenningswoorde niemand, niks, nooit.
- Ontken vrae en bevele met nie en moenie.
- Skryf positief met al en iets.
Vinnige vrae
Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.
Jy het al 4 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.Gereed om te oefen? In die Graad 5 Afrikaans-vasvra kies jy Ontkenning.
- Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
- Speel “Teenoorgestelde dag”: jou kind vertel jou wat hy nie gedoen het nie, met niemand, niks en nooit.
- Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.
Wat hierdie Graad 5 Afrikaans-les oor ontkenning dek
Hierdie gratis, interaktiewe Graad 5 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur ontkenning volgens die KABV. ontkenningswoorde soos niemand, niks, nêrens en nooit, al en nog nie, ook nie, geen, ontkennende vrae en bevele met moenie, met oefening.
Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 5 Afrikaans-vasvra.

