Gaan na inhoud

Gratis Graad 5 Afrikaans-les: Meervoude

Bou voort op die meervoudreëls van Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Jou vordering0 van 6
Wat jy gaan leer
  • Pas die drie basiese reëls toe: kort klank, lang klank en tweeklank.
  • Weet wanneer f ’n w word: brief – briewe.
  • Laat die g wegval en gebruik die deelteken: dag – dae, oog – oë.
  • Gebruik die meervoud om te hoor of ’n woord op d of t eindig.
  • Skryf meervoude met ’n afkappingsteken en ken die uitsonderings.

Die drie basiese reëls

Luister na die klank voor die laaste medeklinker.

KlankReëlVoorbeelde
kortverdubbel die medeklinker + -ekat – katte, bus – busse
lank (twee dieselfde klinkers)een klinker val weg + -eboom – bome, skaap – skape
tweeklank (oe, ie, ei, ui, eu)net -eboek – boeke, trein – treine
Reël

Woorde met meer as een lettergreep wat op -er, -el, -em of ’n onbeklemtoonde -ie eindig, kry net -s: vensters, tafels, besems, meisies.

Oefen · Tik en probeer

Watter reël?

Kies die regte meervoud.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

f word w

By baie woorde wat op -f eindig ná ’n lang klank of tweeklank, word die f ’n w in die meervoud.

EnkelvoudMeervoud
briefbriewe
duifduiwe
druifdruiwe
golfgolwe
stoofstowe
graafgrawe
Reël

Jy hoor die w as jy die meervoud sê: brie-we. Onthou: ’n v staan nooit aan die einde van ’n woord nie.

Pasop

By stoof en graaf val een klinker ook weg: stowe, grawe.

Oefen · Tik en probeer

f of w?

Kies die regte meervoud.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

g val weg, en die deelteken

By party woorde wat op -g eindig, val die g weg in die meervoud.

As twee e’s dan langs mekaar in verskillende lettergrepe kom, kry die tweede ’n deelteken (ë). Dit wys waar die nuwe lettergreep begin.

EnkelvoudMeervoudLettergrepe
dagdaeda-e
vraagvraevra-e
vlagvlaevla-e
oogoëo-ë
boogboëbo-ë
vliegvlieëvlie-ë
Reël

Sonder die deelteken sou jy oe of ie as een klank lees. Die deelteken sê: lees die twee klinkers apart.

Pasop

Nie alle woorde op -g verloor die g nie: berg → berge, kring → kringe.

Oefen · Tik en probeer

Skryf die meervoud

Kies die regte meervoud.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

d of t? Sê die meervoud

Aan die einde van ’n woord klink d en t dieselfde. Sê die meervoud, dan hoor jy watter letter dit is.

MeervoudDus die enkelvoud…
hondehond
voetevoet
handehand
woordewoord
kaartekaart
Reël

Sê: twee honde → hond. Twee voete → voet. Werk ook met f en w: briewe → brief.

Oefen · Tik en probeer

d of t?

Sê die meervoud in jou kop en kies die regte spelling.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Die afkappingsteken: ’s

Woorde wat eindig op ’n beklemtoonde a (pa, ma) of op i, o, u kry ’n afkappingsteken voor die s. Dit help jou om die woord reg te lees.

EnkelvoudMeervoud
papa’s
mama’s
fotofoto’s
radioradio’s
skiski’s
menumenu’s
Reël

Sonder die afkappingsteken sou fotos soos fo-tos met ’n kort o lyk. Foto’s hou die klank reg.

Pasop

Eindig die woord op ’n onbeklemtoonde a (KA-me-ra, OU-ma) of ’n onbeklemtoonde -ie? Dan net -s, sonder afkappingsteken: kameras, oumas, meisies.

Oefen · Tik en probeer

Met of sonder ’s?

Kies die regte meervoud.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Uitsonderings wat jy moet ken

Party woorde volg nie die reëls nie. Leer hulle soos jy jou tafels leer.

EnkelvoudMeervoudWat is anders?
skipskepei word e
stadstedea word e
padpaaieheel nuwe vorm
glasglasekort klank, maar s verdubbel nie
gatgatekort klank, maar t verdubbel nie
bedbeddens-ens
kindkinders-ers
Reël

As jy twyfel, kyk in ’n woordeboek. Die meervoud staan gewoonlik net ná die woord.

Oefen · Tik en probeer

Vind die uitsondering

Tik op die meervoud wat nie die gewone reël volg nie.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.
Eksamenvoorbeeld

So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.

  1. Meervoud
    1.

    Skryf die meervoud:
    a) brief · b) vraag · c) oog · d) radio (4)

    Wys die antwoord

    Antwoord: a) briewe · b) vrae · c) oë · d) radio’s

    Punte: 1 punt elk.

  2. Lettergrepe
    2.

    Skryf die meervoud van vlieg en verdeel dit in lettergrepe. (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: vlieë · vlie-ë

    Punte: 1 punt vir die meervoud met die deelteken, 1 punt vir die lettergrepe.

  3. Herskryf
    3.

    Herskryf die sin in die meervoud:
    Die kind skryf ’n brief op die skip. (3)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Die kinders skryf briewe op die skepe.

    Punte: 1 punt elk vir kinders, briewe en skepe.

  4. Verbeter
    4.

    Verbeter die spelfoute:
    Die toeriste neem fotos van die stade. (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Die toeriste neem foto’s van die stede.

    Punte: 1 punt elk.

Onthou dit en toets jouself

Tik op ’n blok om dit oop te maak.

Onthou dit: jou opsomming5 punte
  • Kort klank → verdubbel (busse). Lang klank → een klinker weg (strate). Tweeklank → -e (treine).
  • f word w: brief – briewe, duif – duiwe, stoof – stowe.
  • g val weg: dag – dae; met ë as twee klinkers apart gelees moet word: oog – oë, vlieg – vlieë.
  • Sê die meervoud om te hoor of dit d of t is: honde → hond, voete → voet.
  • ’s ná ’n beklemtoonde a en ná i, o, u: pa’s, ski’s, foto’s, menu’s (maar kameras, oumas). Uitsonderings: skepe, stede, paaie, glase, gate, beddens, kinders.
Pasop!5 maklike foute
  • Nie: briefe Wel: briewe
  • Nie: dage Wel: dae
  • Nie: oe (meer as een oog) Wel: oë
  • Nie: fotos Wel: foto’s
  • Nie: skippe Wel: skepe
Wat die eksamen vra4 vraagtipes
  • Gee die meervoud van woorde met f, g of ’n klinker aan die einde.
  • Verdeel in lettergrepe veral by meervoude met ’n deelteken.
  • Herskryf in die meervoud met uitsonderings soos skip en kind.
  • Verbeter die spelling van meervoude in ’n sin.
Vasvra

Vinnige vrae

Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.

Reg: 0
Jy het al 6 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.

Gereed om te oefen? In die Graad 5 Afrikaans-vasvra kies jy Meervoude.

Begin die Afrikaans-vasvra
Vir ouers
  • Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die meervoude hardop sê en die lettergrepe klap.
  • Maak saam ’n lys van uitsonderings (skip – skepe, pad – paaie) en plak dit op die yskas.
  • Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

Volgens die KABV vir Graad 5 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.

Wat hierdie Graad 5 Afrikaans-les oor meervoude dek

Hierdie gratis, interaktiewe Graad 5 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur meervoude volgens die KABV: die drie basiese reëls, f wat w word, g wat wegval, die deelteken, d of t, die afkappingsteken en die belangrikste uitsonderings.

Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 5 Afrikaans-vasvra.

Gratis PDF