Gaan na inhoud
Afrikaans-lesse · Graad 5 › Manlik en vroulik

Gratis Graad 5 Afrikaans-les: Manlik en vroulik

Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Jou vordering0 van 5
Wat jy gaan leer
  • Ken die vier geslagte: manlik, vroulik, gemeenslagtig en onsydig.
  • Maak vroulike vorme met -in, -es en -ster.
  • Verander samestellings: buurman – buurvrou.
  • Gebruik mannetjie en wyfie by diere.
  • Verander sinne met al die woorde wat moet verander.

Vier geslagte

Elke selfstandige naamwoord het ’n geslag.

Kleure: blou = manlik · rooi = vroulik

GeslagWat is dit?Voorbeelde
manlikman of manlike dieroom, bul
vroulikvrou of vroulike diertante, koei
gemeenslagtigkan manlik óf vroulik weeskind, ouer, leerder, dokter
onsydignie manlik of vroulik nie: dingetafel, boom, skool
Reël

Vra: kan dit ’n man én ’n vrou wees? → gemeenslagtig. Is dit ’n ding? → onsydig.

Oefen · Tik en probeer

Watter geslag?

Kies die geslag.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Agtervoegsels: -in, -es en -ster

Baie vroulike vorme kry ’n agtervoegsel.

AgtervoegselManlik → vroulik
-invriend → vriendin, held → heldin, hertog → hertogin, god → godin
-esonderwyser → onderwyseres, danser → danseres, digter → digteres
-sterskrywer → skryfster, speler → speelster
Reël

By -ster verander die stam: skrywer → skryfster, speler → speelster. Die -er val weg.

Oefen · Tik en probeer

Kies die vroulike vorm

Kies die regte vroulike vorm.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Samestellings: verander net die deel wat moet

By ’n samestelling verander net die manlike deel.

Kleure: blou = manlik · rooi = vroulik

ManlikVroulik
buurmanbuurvrou
gasheergasvrou
kleinseunkleindogter
stiefpastiefma
olifantbulolifantkoei
Reël

Vind die manlike deel, gee sy paar en sit die res net so terug: skoonpa → skoonma.

Oefen · Tik en probeer

Verander die samestelling

Kies die regte vroulike vorm.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Mannetjie en wyfie

By baie diere het ons nie ’n aparte woord nie. Dan sê ons mannetjie en wyfie.

  • ’n meerkatmannetjie en ’n meerkatwyfieof: die mannetjie en die wyfie
  • Die wyfie lê die eiers.

Kleure: blou = manlik · rooi = vroulik

Reël

Gebruik mannetjie en wyfie net vir diere, nooit vir mense nie.

Oefen · Tik en probeer

Diere

Kies die regte woord.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Verander ’n hele sin

Verander elke manlike selfstandige naamwoord én elke voornaamwoord wat daarby hoort.

  • Die digter lees sy gedig vir sy neef voor.→ Die digteres lees haar gedig vir haar niggie voor.

Kleure: blou = manlik · rooi = vroulik

Reël

Moenie gemeenslagtige of onsydige woorde verander nie: leerder, kind, gedig bly net so.

Oefen · Tik en probeer

Wat moet verander?

Tik op al die woorde wat moet verander as die sin vroulik word.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.
Eksamenvoorbeeld

So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.

  1. Geslag
    1.

    Gee die geslag van elke woord:
    a) ouer · b) stoel · c) ooi · d) hings (4)

    Wys die antwoord

    Antwoord: a) gemeenslagtig · b) onsydig · c) vroulik · d) manlik

    Punte: 1 punt elk.

  2. Vroulike vorm
    2.

    Gee die vroulike vorm:
    a) skrywer · b) gasheer · c) hertog (3)

    Wys die antwoord

    Antwoord: a) skryfster · b) gasvrou · c) hertogin

    Punte: 1 punt elk.

  3. Verander
    3.

    Herskryf die sin in die vroulike vorm:
    Die danser bedank sy pa vir die blomme. (3)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Die danseres bedank haar ma vir die blomme.

    Punte: 1 punt elk vir danseres, haar en ma.

Onthou dit en toets jouself

Tik op ’n blok om dit oop te maak.

Onthou dit: jou opsomming5 punte
  • Vier geslagte: manlik, vroulik, gemeenslagtig (kind, leerder), onsydig (tafel).
  • -in: vriendin, heldin, hertogin, godin. -es: onderwyseres, danseres, digteres.
  • -ster: skryfster, speelster (die -er val weg).
  • Samestellings: verander net die manlike deel (buurman → buurvrou, gasheer → gasvrou).
  • Diere sonder eie woorde: mannetjie en wyfie.
Pasop!3 maklike foute
  • Nie: skrywerin Wel: skryfster
  • Nie: gasheerin Wel: gasvrou
  • Nie: die kind → die kindin Wel: kind is gemeenslagtig: bly net so
Wat die eksamen vra3 vraagtipes
  • Gee die geslag van ’n lys woorde.
  • Gee die vroulike of manlike vorm ook van samestellings.
  • Herskryf ’n sin en verander al die woorde wat moet.
Vasvra

Vinnige vrae

Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.

Reg: 0
Jy het al 5 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.

Gereed om te oefen? In die Graad 5 Afrikaans-vasvra kies jy Manlik en vroulik.

Begin die Afrikaans-vasvra
Vir ouers
  • Een stap per dag is genoeg. Speel “Hy of sy, of albei?”: jou kind sê of ’n woord manlik, vroulik, gemeenslagtig of onsydig is.
  • Lees ’n storie saam en verander ’n paragraaf van manlik na vroulik.
  • Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

Volgens die KABV vir Graad 5 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.

Wat hierdie Graad 5 Afrikaans-les oor manlik en vroulik dek

Hierdie gratis, interaktiewe Graad 5 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur geslag volgens die KABV: manlik, vroulik, gemeenslagtig en onsydig, vroulike vorme met -in, -es en -ster, samestellings, mannetjie en wyfie, en hele sinne verander.

Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 5 Afrikaans-vasvra.

Gratis PDF