Voedselkettings
Wie eet wie: produsente, verbruikers, roofdiere, prooi en ontbinders. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die ketting
’n Voedselketting begin altyd by ’n plant (die produsent). “Uil → muis → gras” is verkeerd om.
In gras → muis → slang → arend is die slang roofdier én prooi: hy eet die muis, en die arend eet hom.
Tande vertel wat ’n dier eet
’n Karnivoor soos ’n leeu het skerp, gepunte tande om vleis te skeur. ’n Herbivoor soos ’n sebra het plat kiestande om gras fyn te maal.
As een skakel verdwyn
- As al die plante doodgaan, gaan al die diere uiteindelik ook dood.
- As die roofdier verdwyn, word daar te veel prooidiere.
- As die bokke verdwyn, groei die gras baie lank.
Daar is minder leeus as bokke, want by elke stap in die ketting gaan energie verlore.
Onthou dit en toets jouself
- Die energie vir elke voedselketting kom van die Son. Die eerste lewende ding in ’n voedselketting is altyd ’n plant (die produsent); dan kom die diere wat dit eet.
- ’n Plant is ’n produsent: dit maak sy eie kos. Diere is verbruikers.
- Die pyltjie beteken “word geëet deur”: gras → bok → leeu.
- ’n Roofdier jag; die dier wat gejag word, is die prooi.
- Ontbinders of afbrekers (sampioene, wurms) breek dooie dinge af en gee voedingstowwe terug aan die grond.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Lees die pyltjie as “word geëet deur”, en begin altyd by die groen ding.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Voedselkettings- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.