Verwerking van materiale
Hoe fabrieke en werkers roumateriale verander in dinge wat ons kan gebruik. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Waar word dit verwerk?
| Plek | Wat gebeur daar |
|---|---|
| Saagmeule | Stompe word in planke gesaag |
| Looiery | Dierevelle word leer |
| Raffinadery | Ru-olie word petrol, diesel en gas |
| Pottebakkery | Klei word op ’n wiel gevorm en gebak |
| Myn en smeltery | By ’n myn word erts uitgegrawe; by ’n smeltery word dit gesmelt om die metaal te kry (ystererts → yster → staal) |
Van rou tot klaar
- Sand word baie sterk verhit en gesmelt om glas te maak.
- Metaal word gesmelt en gevorm, soos ’n staalspyker.
- Melk word verwerk tot kaas; meel word brood.
Fabrieke verwerk materiale in groot hoeveelhede: dan kos elke item minder en dit gaan vinniger.
Natuurlik of verwerk?
Dierevel, goud, sout en ystererts is natuurlike materiale. Papier, plastiek en brood is verwerk. Plastiek is glad nie natuurlik nie: dit word in fabrieke gemaak.
Onthou dit en toets jouself
- Ons verwerk ’n roumateriaal om dit nuttig te maak vir ’n doel.
- By ’n saagmeule word stompe planke; by ’n looiery word velle leer.
- By ’n raffinadery word ru-olie petrol; ’n pottebakker vorm klei op ’n pottebakkerswiel.
- Wol word gewas en tot garing gespin; kakaobone word gebraai en gemaal vir sjokolade.
- Herwinning maak van ou materiaal ’n nuwe produk; glas is maklik om te herwin.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Rou + werk = ver-werk: die Saagmeule saag, die Looiery looi, die Raffinadery suiwer.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Verwerking van materiale- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.