Raamstrukture
Hoe raamstrukture gebou word, waarom driehoeke help, en waar jy rame om jou kry. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Wat is ’n raam?
’n Raamstruktuur is ’n ‘geraamte’ van stawe (stutte) wat aan mekaar vas is. Sy werk is om ’n vrag te dra en te ondersteun. ’n Soliede baksteen is nie ’n raam nie.
Bou ’n sterk raam
- Las strooitjies of stokkies met kleefband, tou of Prestik.
- Gebruik driehoeke en stewige lasse sodat die toring meer gewig kan dra.
- Sit die bene van ’n hoë toring wyer uitmekaar onder: ’n wye basis is stabiel.
- Toets: sit klein massas een vir een bo-op.
’n Raam wat nie buig of van vorm verander nie, is styf.
Rame in die regte lewe
- Bouers sit kruisstutte tussen die bene van ’n watertenkstaander sodat dit nie swaai nie.
- ’n Dakkap hou die dak omhoog.
- ’n Klimraam op die speelgrond moet sterk, stabiel en veilig wees.
- ’n Tent se pale vorm ’n raamstruktuur; ’n eier is ’n dopstruktuur.
Inheemse raamstrukture
Lank voor daar baksteenhuise was, het mense in Suid-Afrika huise gebou met ’n raam van stutte, soos buigsame takke, en dit met gras, riete of matte bedek.
| Struktuur | Hoe dit gebou is |
|---|---|
| Zoeloe-byekorfhut (iQhugwane) | Gebuigde takke vorm ’n koepelraam wat met gras bedek word |
| Xhosa-rondawel | Ronde mure van pale en stokke wat met modder gepleister is (of modderstene), onder ’n keëlvormige grasdak op ’n raam van pale |
| Nama-matjieshuis | Gebuigde stokke bedek met gevlegte riete matte; maklik om af te haal en te verskuif |
Ander raamstrukture om ons: dakkappe, brûe, hyskrane, kragmaste, en selfs jou geraamte: jou ledemaatbene is stutte.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Raamstruktuur ondersteun ’n vrag; die dele heet stutte.
- Rame om jou: ’n kragmas, ’n bedraam, ’n motor se onderstel, ’n dakkap, ’n klimraam.
- Natuurlike rame: ’n skelet, die ribbekas, ’n spinnerak, ’n voëlnes.
- ’n Skuins stut maak ’n wankelrige vierkant styf; driehoeke is sterk maar lig.
- Die swakste plek van ’n raam is gewoonlik by die lasse.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Wieg dit? Gee dit ’n skuins stut: een lyn maak van een vierkant twee sterk driehoeke.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Raamstrukture- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.