Omkeerbare en onomkeerbare veranderinge
Veranderinge wat jy kan omkeer, en veranderinge wat iets nuuts maak. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Twee soorte veranderinge
| Omkeerbaar | Onomkeerbaar |
|---|---|
| Water vries tot ys | ’n Koek word gebak |
| Botter smelt in ’n pan | ’n Eier word gebraai |
| Sjokolade stol in die yskas | Hout brand tot as |
| Dou vorm op die gras | Yster roes |
| Sout los op in water | Melk word suur |
| Sand en water meng (filtreer weer uit) | Klei word in ’n pot gebak |
Vra jouself: is daar ’n nuwe stof? Ja = onomkeerbaar. Nee, net ’n ander vorm = omkeerbaar.
In die kombuis
Om papier te vou is amper heeltemal omkeerbaar (vou dit oop), maar om dit te sny nie: dit word nie weer een vel nie.
Waarom is dit nuttig?
As jy weet of ’n verandering omkeerbaar is, weet jy of jy die stof kan terugkry. ’n Verandering waar die stof dieselfde bly, heet ’n fisiese verandering.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Omkeerbare verandering kan terugverander na wat dit was.
- Smelt, vries, verdamp, kondenseer en oplos is omkeerbaar.
- ’n Onomkeerbare verandering maak ’n nuwe stof: brand, bak, roes, suur word.
- Kry sout terug uit soutwater deur die water te laat verdamp.
- Glas kan herwin word (smelt is omkeerbaar), maar ’n verbrande stomp nie.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Kan jy dit ont-doen? Ys ↔ water: ja. Koek → beslag: nooit. Iets nuuts gemaak = onomkeerbaar.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Omkeerbare en onomkeerbare veranderinge- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.