Maanfases en die Aarde se baan
Waarom die Maan elke aand anders lyk, die fases in volgorde, en die Aarde se baan. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die fases in volgorde
- Nuwemaan: die Maan is tussen die Aarde en die Son; ons sien dit amper nie.
- Volmaan: die Maan is aan die ander kant van die Aarde; ons sien die hele verligte kant.
- ’n Halfmaan heet die eerste kwartier: die Maan het ’n kwart van sy siklus voltooi. Son, Aarde en Maan vorm dan ’n L-vorm.
- ’n Sekel is ’n dun krom strepie; ’n bol (gibbous) is meer as die helfte maar nog nie vol nie.
Wentelbane
’n Satelliet is iets wat om ’n ander voorwerp wentel. Die Maan wentel in omtrent ’n maand om die Aarde. Die Aarde wentel in een jaar om die Son. Die kant van die Aarde wat van die Son af wegkyk, het nag.
- As die Aarde ophou draai, sou die dae en nagte baie lank wees.
- Sterre lyk klein, want hulle is onvoorstelbaar ver.
- Ons woon in die Melkweg-sterrestelsel.
Verduisterings
- Maansverduistering: die Aarde se skaduwee val op die Maan.
- Sonsverduistering: die Maan skuif voor die Son in.
- Pluto is nie meer ’n planeet nie: dit is klein en deel sy baan met ander voorwerpe.
Onthou dit en toets jouself
- Die Maan weerkaats sonlig; die helfte wat na die Son kyk, is altyd verlig.
- Ons sien elke aand ’n ander deel van die verligte kant: die maanfases.
- Een volle siklus duur ongeveer 29½ dae; van nuwemaan tot volmaan omtrent 15 dae.
- Groeiend: die verligte deel word groter. Afnemend: dit word kleiner.
- Die Aarde gaan in een jaar om die Son; swaartekrag hou dit in sy baan.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Groei, groei, vol; krimp, krimp, nuut: soos ’n koekie wat eers gebak en dan opgeëet word, in 29½ dae.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Maanfases en die Aarde se baan- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

