Bewegingsenergie en krag
Kragte is stoot en trek: swaartekrag, wrywing en magnetisme. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Stoot en trek
Om ’n deur toe te druk is ’n stoot; om ’n laai oop te maak is ’n trek. ’n Stil voorwerp begin net beweeg as ’n krag daarop werk. Stoot ’n bal harder, en dit gaan vinniger en verder.
- Twee ewe groot kragte in teenoorgestelde rigtings: die voorwerp bly stil.
- Stoot ’n swaar en ’n ligte doos ewe hard: die ligte doos beweeg vinniger.
Wrywing
’n Bal rol op gras gouer stil as op ’n gladde vloer, want gras het meer wrywing. Op ys is daar baie min wrywing, so dit is glad.
| Meer wrywing (help ons) | Minder wrywing (help ons) |
|---|---|
| Fietsremme om te stop | Olie op die fietsketting |
| Noppies onder sokkerstewels | Wiele of rollers onder ’n swaar boks |
Swaartekrag en lugweerstand
Swaartekrag trek alles af. ’n Veer val stadiger as ’n klip, want die lug stoot teen die veer: dit heet lugweerstand. ’n Valskerm gebruik lugweerstand om stadig te land.
Op ’n nat pad gly karre makliker: die water maak die wrywing minder.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Krag is ’n stoot of ’n trek.
- Swaartekrag trek alles na die Aarde toe.
- Wrywing is die krag tussen twee oppervlakke wat skuur; dit maak dinge stadiger. Ruwe oppervlakke het meer wrywing.
- ’n Krag kan iets laat begin beweeg, stop, vinniger of stadiger gaan, of van rigting verander.
- ’n Magneet trek yster, soos ’n spyker.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
’n Krag is Stoot of Trek. Wrywing is die rem van die natuur: ruwer = meer rem.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Bewegingsenergie en krag- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.