Kommunikasie en vroë samelewings
Jagter-versamelaars, leuses, die tikmasjien en QWERTY, die telegraaf en die telefoon. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Telegraaf en telefoon
| Telegraaf | Telefoon | |
|---|---|---|
| Wat dit stuur | Kodes (kolletjies en strepies) | Stemme: klank word elektriese seine |
| Wie | Samuel Morse | Alexander Graham Bell |
Voor die telegraaf het mense boodskappers, seine en briewe gebruik; ’n rooksein is rookwolkies van ’n vuur. Ná die telefoon het die radio en later die internet gekom. ’n Uitvinding is iets nuuts wat vir die eerste keer gemaak word.

Hoekom kommunikasie saak maak
- Kopers en verkopers moet met mekaar praat: kommunikasie help handel.
- Mense ver van mekaar af kan mekaar nou vinnig bereik.
Onthou dit en toets jouself
- Jagter-versamelaars het wild gejag en plante, bessies en wortels versamel; hulle het kos en water gevolg. Daarna het boere gewasse geplant.
- ’n Leuse is ’n kort spreuk oor ’n groep se waardes, bv. op ’n wapen of skoolwapen.
- ’n Tikmasjien se metaalstafies slaan letters op papier; te vinnig tik laat hulle vasslaan.
- Die QWERTY-toetsbord het op tikmasjiene begin en is nog op rekenaars en fone.
- Samuel Morse: telegraaf en morsekode (kort en lang seine). Alexander Graham Bell: die telefoon.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Morse = met kolletjies en strepies; Bell = Bel (die telefoon).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Kommunikasie en vroë samelewings- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

