Soorte boerdery en kos
Bestaansboerdery en kommersiële boerdery, gewasse, vee en die soorte kos wat ons plase lewer. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Vir die gesin of om te verkoop?
| Bestaansboerdery | Kommersiële boerdery | |
|---|---|---|
| Doel | Kos vir die eie gesin | Verkoop vir ’n wins |
| Grootte | Klein, ’n paar lande | Baie groot |
| Gereedskap | Grawe, skoffels, soms osse | Trekkers en masjiene |
| Werkers | Die gesin self | Baie werkers |
| Die oes gaan na | Die gesin se tafel | Winkels en fabrieke |
Gewasse, vee of albei
- Gewasboerdery: plante soos mielies, koring, vrugte en groente.
- Veeboerdery: diere soos beeste, skape en bokke.
- ’n Gemengde plaas kweek gewasse én hou diere aan.
- Pluimveeboerdery is hoenders vir eiers en vleis. Vrylopende hoenders loop buite rond; battery-hoenders bly in hokke binne.
Waar groei wat in Suid-Afrika?
| Plaas | Waar | Waarom |
|---|---|---|
| Skape | Die Karoo | Skape eet die droë Karoobossies |
| Volstruise | Oudtshoorn (Klein-Karoo) | Droë klimaat en lusern as voer; hulle gee vleis, leer, vere en eiers |
| Suikerriet | KwaZulu-Natalse kus | Warm en nat |
| Piesangs en mango’s | Limpopo, die Mpumalanga-laeveld en die KwaZulu-Natalse kus | Warm sonder ryp; subtropiese vrugte |
| Mielies | Vrystaat, Noordwes en Mpumalanga | Somerreën en goeie grond; ons hoofgraan, vir pap |
| Koring | Swartland (Wes-Kaap) en die Vrystaat | Groei in die koel seisoen; word meel vir brood |
| Beeste (vleis) | Vrystaat, KwaZulu-Natal, Oos-Kaap en Limpopo | Baie gras om te wei |
| Melkkoeie | KwaZulu-Natalse Middellande, Oos-Kaap en die Suid-Kaapse kus | Groen gras en goeie reën; melk, kaas en botter |
Plase lê dikwels naby riviere en damme, want boere het water nodig vir gewasse en diere.
Onthou dit en toets jouself
- Bestaansboerdery: ’n gesin kweek kos om self te eet, op ’n klein stuk grond.
- Kommersiële boerdery: groot plase met masjiene kweek kos om te verkoop.
- Gewasboerdery is met plante, veeboerdery met diere, en ’n gemengde plaas doen albei.
- Pluimveeboerdery lewer eiers en vleis; melkboerdery lewer melk, kaas en botter.
- Skape vir die droë Karoo, volstruise by Oudtshoorn, suikerriet aan die KwaZulu-Natalse kus.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Bestaansboerdery = vir die gesin se bord. Kommersiële boerdery = vir die kasregister.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Soorte boerdery en kos- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.